است . ص 60 ، س 12 : حيف بردن ز كاردانى نيست : شعر از سعدى است و مصرع دوم چنين است : با گرانان به از گرانى نيست . ص 60 ، س 13 : عَسى أَنْ تَكْرَهُوا . . . : چه بسا چيزى را خوش نداريد و آن به خير و مصلحت شماست ( البقرة 2 / 216 ) . ص 60 ، س 14 : رابط الجأش فى مجرّ العوالى : كسى كه استوار دل باشد ، در محل كشاكش نيزه‌هاست . ص 60 ، س 16 - 17 : تدبير چيست جز . . . : شعر از سعدى است . ص 61 ، س 12 : إِذا زُلْزِلَتِ . . . : آنگاه كه زمين به لرزش خويش بلرزد ( الزلزلة 99 / 1 ) . ص 61 ، س 13 : وَ تَرَى النَّاسَ . . . : مردمان را مست مىبينى در حالى كه مست نيستند ( الحج 22 / 2 ) . ص 61 ، س 17 : إِذا دُكَّتِ الْأَرْضُ منشور خاك . . . نَطْوِي السَّماءَ : بخشى از آيهء 21 سورهء فجر را تضمين كرده است : آنگاه كه زمين كوبيده شود . نَطْوِي السَّماءَ . . . : بخشى از آيهء 104 سورهء انبياست : يوم نطوى السماء كطىّ السّجلّ للكتب » . ترجمه : روزى كه آسمان را درهم پيچيم ، چنان كه نامه دان را براى نامه‌ها مىپيچند . شعر از قصايد كمال الدين اسماعيل است . ص 62 ، س 4 : أَمَّنْ يُجِيبُ الْمُضْطَرَّ . . . : [ آيا خدا بهتر است يا آنچه بدان شرك مىورزند . . . ] يا آنكه درمانده را پاسخ مىگويد ، آن‌گاه كه او را خواند ( النمل 27 / 62 ) . ص 62 ، س 5 : فَفِرُّوا إِلَى اللَّهِ : پس بگريزيد به سوى خدا ( الذاريات 51 / 50 ) . ص 62 ، س 5 - 6 : فَاصْفَحِ الصَّفْحَ . . . : پس بگذر گذشتنى نيكو ( الحجر 15 / 85 ) . ص 62 ، س 8 - 11 : أسأت و لم أحسن . . . : بد كردم و نيكى نكردم و به سوى تو مىگريزم ؛ كجاست كسى كه گريزگاه بنده‌اى از چاكرانش باشد . آمرزش را آرزو دارد و اگر گمانش نوميد شود ، كسى نوميدتر از او بر روى زمين نيست . ص 62 ، س 13 - 14 : رحمت صفت خداى . . . : از رسالهء صاحبيهء سعدى است . ص 62 ، س 16 : وَ أَشْرَقَتِ الْأَرْضُ . . . : زمين با نور پروردگار خويش تابناك شد ( الزمر 39 / 69 ) .